مترونوم | پادکستی درباره موسیقی و داستان ساخته شدن ترانه های مشهور

سلطان قلبها

اپیزود ۶- سلطان قلبها،۵۰سال بعد (بخش دوم)

ششمین قسمت پادکست مترونوم به بخش دوم داستان ترانه سلطان قلبها اختصاص دارد و درباره اجراهای مختلف آن توسط خوانندگان مختلف صحبت می کند و همچنین داستان کپی بی اجازه این ترانه توسط یک خواننده فرانسوی به نام رزی آرمن را تعریف می کنیم

  1. سلطان قلبها (بخش دوم) مترونوم 23:46

متن اپیزود ششم مترونوم، سلطان قلبها،۵۰سال بعد (بخش دوم)

چند سالی گذشت و ترانه سلطان قلبها فراموش نشد. ترانه سلطان قلبها داخل مرزهای ایران هم نماند و اجراهای زیادی از آن در کشورهای همسایه شد. مثلا  مدتی بعد احمدظاهر خواننده توانای افغانستان نیز آنرا اجرا کرد و موجب شهرت آهنگ در افغانستان شد که بعدها هم بارها توسط  خواننده های  افغانستانی بازخوانی شد و یا به  این آهنگ زکی مورن خواننده  اهل ترکیه گوش کنید مخصوصا به شروع آن و خودتان قضاوت کنید.

در اون سالها بسیاری از خوانندگان و موسیقی دانان مشهور دنیا به ایران می آمدند و کنسرت اجرا می کردند. یکسری از این هنرمندان به دعوت رادیو تلویزیون ملی  می آمدند وبسیاری هم با صاحبان کلوپ های شبانه و کاباره ها قرارداد می بستند و برای اجرای برنامه به ایران سفر می‌کردند. این خواننده ها برای جلب بیشتر نظر حضار معمولا ترانه ای به زبان فارسی هم یاد می‌گرفتند و اجرا می کردند که البته استقبال خوبی هم از آنها می‌شد.

یکی از این خواننده های مطرح آن زمان خانم  رزی آرمن بود. رزی آرمن خواننده فرانسوی ـ ارمنی تبار بود که در دهه شصت و هفتاد میلادی مشهور شد. آرمن به زبانهای فرانسوی ، اسپانیایی، روسی و ارمنی ترانه های زیادی دارد. اگر علاقمندید ترانه های او را در اسپاتیفای و یوتیوب هم می توانید بشنوید و اطلاعات بیشتر در مورد  رزی آرمن در صفحه ویکی پدیا انگلیسی می‌شود پیدا کرد.  ولی  متاسفانه ویکی پدیای فارسی او خیلی کم و مختصر است.

آرمن در اواخر دهه چهل و اوایل دهه پنجاه خورشیدی چندباری به ایران  سفرکرد و برنامه اجرا کرد و حتی ترانه ای  به فارسی هم خواند، ترانه دل دیوانه  که اصل آن را ویگن خوانده.

 

داستان این بار ما به یکی از روزهای سال ۱۳۵۱ برمی‌گردد. وقتی  پرویز حجازی، مدیرکاباره شکوفه نو برای بستن  قرارداد با رزی آرمن به مادرید اسپانیا می‌رود  تا با او در مورد  اجرای برنامه در ایران حرف بزند.  حین همین صحبت و قرار مدار رزی آرمن درباره ترانه اسپانیایی جدید خود به نام  MiDestino  یا سرنوشت من  حرف می زند. ترانه که آرمن اظهار می دارد  بخاطر آن  اخیرا در فستیوال بنی دورم  اسپانیا  سه جایزه برده  و سپس صفحه این ترانه را برای پرویزحجازیه  پخش می کند.

 

اینجا باید پرانتزی باز کنم و توضیح کوچکی بدهم . انجمن و اصطلاحا اتحادیه زیادی در دنیا  برای حفظ حقوق  مولفین وموسیقی دانان و مصنفین در دنیا وجود دارد. کار این انجمن ها دفاع از حق مولف و یا همان  کپی رایت است  و مخصوصا این قانون در اروپا و آمریکا بشدت رعایت می شود  تا مولفین به حق و حقوق قانونی خودشون برسند. مثلا معروفترین این انجمن ها اسمش هست اسکپ که‌ مخفف:

The American Society of Composers, Authors, and Publishers

( انجمن آهنگسازان نویسندگان و ناشران آمریکا) است و کارش مربوط به دفاع از حق مولف در آمریکاست.

 

یکی ازدیگه از  مشهورترین این انجمن ها در دنیا  انجمن ساسم فرانسه است.  این یکی  مخفف کلمات «سوسیته دزآتوق کومپوزیتوق ادیتوق دو مووزیک»   یا انجمن مولفین، مصنفین و ناشران موسیقی است. این انجمن دفاع از حقوق قانونی اعضای خود را به عهده دارد.اگر علاقه به این مبحث دارید به وبسایت و ویکی پدیا اسکپ و ساسم  سری بزنید اطلاعات جالبی در موردش وجود دارد. خانم صنم حقیقی هم در فصل دوم پادکست چکش بحث جالبی در مورد قوانین و دعوی مربوط به کپی رایت موسیقی را شروع کرده که خیلی جالب و شنیدنی است و اگر به این مبحث علاقمند هستید حتما گوش کنید.

 

 

برگردیم به مبحث خودمان . آقای پرویز حجازی متوجه می‌شود که این ترانه که همان سلطان قلبها است  و بمحض اینکه  به ایران بر میگردد واز همان فرودگاه  به انوشیروان روحانی زنگ میزند و ماجرا رو اطلاع می دهد. از قضا انوشیروان روحانی از سالها قبل عضو انجمن ساسم فرانسه بود و ترانه های خود را  در آنجا ثبت می کرد.  طبق برگه  ثبت شماره ۹۶۳۱۲۸  انجمن ساسم  ،مورخه ۳۱ اکتبر۱۹۶۸ انوشیروان روحانی ترانه پرنس د کوق (سلطان قلبها) را در این انجمن ثبت کرده بود.

با شنیدن داستان پرویز حجازی ،  انوشیروان روحانی  با  آقای نفیس پورکه کارهای حقوقی اورا در پاریس انجام می داد تماس می گیرد و از اومی خواهد پی‌گیر این داستان باشد .

بعدا  معلوم می شود که رزی آرمن در سفر آخرش به ایران ترانه « سلطان قلبها»  را شنیده و با گمان  به اینکه این ترانه متعلق به عموم  یا اصطلاحا جزو پابلیک دومین است و صاحب خاصی  ندارد  تصمیم می‌گیرد  ترانه را با شعراسپانیایی  بازخوانی کند.

در صفحه های ۴۵ دوری که در ابتدا از این ترانه پخش شده بود نامی از انوشیروان روحانی به عنوان آهنگساز برده نشده بود.

 

بلاخره با اقامه دعوی و پی‌گیریهای مستمرآقای نفیس پور،سرانجام انوشیروان روحانی دراین پرونده برنده شد . صفحه های قبلی  از بازار جمع شدند  و تهیه کننده مجبور به پرداخت کپی رایت شد و نام انوشیروان روحانی به عنوان آهنگساز درروی صفحه های جدید قید شد. به هرحال همیشه شعبون یکدفعه هم رمضون!  ایندفعه خارجی ها بودند که یک کار ایرانی را بدون اجازه کپی کرده بودند

 

سلطان قلبها هنوز هم ترانه ماندگار و خاطره انگیزی است و به کرات بازخوانی شده است.

در اوایل دهه شصت خورشیدی ودر زمان قحطی موسیقی و ترانه،  شرکت چهل هشت داستان که ناشر کتاب صوتی برای کودکان بود در داستان  یازدهم مجموعه خودش که داستان مشهور « سیندرلا» را  تعریف می کرد از ملودی سلطان قلبها استفاده کرد و با شعر دیگری از قول سیندرلا این ترانه را بازخوانی کرد. دریا دادور خواننده اپرا هم  سلطان قلبها را با ترانه مشهور فرانسوی «برگهای پاییزی» ادغام و اجرا کرد.

اجرای جاز این آهنگ با صدای خواننده ای به نام رایا اجرا شد و رضا صادقی خواننده مشهور پاپ  سالهای اخیرهم ترانه ای با الهام از سلطان قلبها خوند.همچنین چندین ماه پیش هم ویدیویی  در فضاهای مجازی دست به دست شد که گروهی از نظامی های اسراییلی در حال اجرای سلطان قلبها را نشان می داد.

در پایان به اجرای زیبایی از سلطان قلبها  از پاسکال دو لوچک و پیر بلوتو  گوش می‌کنیم

با تشکر مجدد از استاد انوشیروان روحانی برای وقتی که به من دادند، پوستر این قسمت کاری است از حمید پارساییان و موسیقی تیتراژ مترونوم هم از رضا روحانی

نظر دهید!

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.